پيامبر به نزد مردم آمد ؛ يكى با تصديق و گواهى به صحّت آنچه در برابر او بود ، از شهادت به صدق انبياء و مرسل ، و حضرت موسى و عيسى بن مريم ، و كتاب تورات و إنجيل ؛ و ديگرى تصديق به نورى كه مورد اقتداى همه مردم است . و آن نور قرآن است ؛ پس شما قرآن را به زبان آوريد ، و به سخن واداريد ، و از او بپرسيد ؛ أمّا او هيچ‌گاه سخن نخواهد گفت و گفتارى نخواهد داشت ؛ و ليكن من شما را از أحوال او باخبر و مطّلع مىكنم . [ توصيف أمير المؤمنين عليه السّلام أوصاف و مزاياى قرآن را ] آگاه باشيد كه : علوم آينده ، و گفتار از گذشته ، و دواى دردهاى شما ، و انتظام امور شما ، در قرآن موجود است . ) اين بحثى بود دربارهء نور ، و معناى آن ، و نورانيّت قرآن كريم ، كه از آيات و نهج البلاغه ايراد شد . امّا صفت دوّم كه قرآن مجيد ، قرآن را بدان توصيف كرده است در آيهء مورد بحث ، كلمهء كتاب مبين است . يعنى كتاب واضح و آشكارا . چون مادّهء أبان يبين إبانة هم متعدّى استعمال مىشود ؛ مثل ابان الشّيء يعنى آن چيز را آشكار نمود ؛ و هم لازم مثل ابان الشّيء يعنى آن چيز واضح و آشكارا شد . و بنابراين مبين كه اسم فاعل است ؛ چون صفت كتاب آمده ، و مفعول نگرفته است ، معنى لازم مىدهد . كتاب مبين ، كتاب هويدا و ظاهر و آشكار است . و لفظ كتاب مبين در قرآن مجيد بسيار وارد شده است مانند الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ « 1 » تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ « 2 » ( اينست اى پيامبر آيات كتاب آشكار . ) و سوگند به آن ياد كرده است مانند حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ « 3 » ( حم سوگند به كتاب آشكارا ) و منظور از كتاب مبين يا همين قرآنى است كه لفظى است و يا

--> ( 1 ) آيهء 1 ، از سورهء 12 : يوسف ( 2 ) آيهء 2 ، از سورهء 26 : شعراء و آيهء 2 ، از سورهء 28 : قصص ( 3 ) آيهء 2 ، از سورهء 43 : زخرف و آيهء 2 ، از سورهء 44 : دخان